Búng theo tiếng địa phương có nghĩa hồ hay đầm, Bình là do mặt nước trong búng lúc nào cũng êm ả. Còn Thiên có nghĩa là trời, xuất phát từ truyền thuyết dân gian về sự ra đời của hồ này, hồ nước yên bình do trời ban.

Búng Bình Thiên là tên một hồ nước ngọt mênh mông, trong xanh nằm cặp với sông Bình Di (một nhánh của sông Hậu), giữa 3 xã Khánh Bình, Khánh An và Nhơn Hội của huyện An Phú, tỉnh An Giang.

Đến Búng Bình Thiên, du khách có thể đi theo hướng từ trung tâm thị xã Châu Đốc, qua cầu Cồn Tiên, theo tỉnh lộ 956 qua thị trấn An Phú đi tiếp về cửa khẩu Khánh Bình, đến Km 23+100 gặp ngã tư Quốc Thái, rẽ trái đi tiếp độ 2,5km là tới Búng Bình Thiên.

Các loại tảo cũng làm các thức uống ngon, mát.

Hiện tượng kỳ thú

Tương truyền, cuối thế kỷ 18, tướng nhà Tây Sơn là Võ Văn Vương kéo quân về An Giang và ông chọn miệt đất này làm căn cứ để tích trữ lương thực, thao luyện binh sĩ. Mùa khô, khu vực này là một vùng đất khô cằn, thấy binh sĩ thiếu nước trầm trọng, ông liền lập đàn làm lễ tế cáo trời - đất, xin ban cho nguồn nước. Khấn vái xong, ông rút gươm đâm thẳng xuống lòng đất trũng. Lạ thay, khi lưỡi gươm vừa cắm xuống mặt đất thì một dòng nước ngọt trong vắt phun lên rất cao. Theo thời gian, nước tràn ngập thành hồ như ngày nay. Võ Văn Vương đã đặt tên nơi này là Búng Bình Thiên.

Búng Bình Thiên gồm có 2 hồ: Búng Bình Thiên lớn và Búng Bình Thiên nhỏ (dân địa phương gọi là Búng Lớn, Búng Nhỏ), nằm giữa sông Bình Di và sông Hậu. Chung quanh hai hồ là các gò đất cao từ 3 - 4m, có các cửa thông với sông. Nguồn nước cung cấp cho 2 hồ là từ sông Hậu và sông Bình Di.

Búng cung cấp lượng nước ngọt rất lớn quanh năm cho cư dân cả vùng, đặc biệt, nước hồ không bao giờ cạn dù vào mùa hạn khắp nơi khô cằn. Đồng thời, búng cũng là nơi quy tụ của nhiều loài cá đồng, nhiều loài thực vật thủy sinh như sen, bông súng, tảo... Rừng nguyên sinh bao quanh hồ diện tích khoảng 800ha, có rất nhiều loại thực vật sinh sống.

Vào mùa khô, Búng Lớn có diện tích mặt nước 193ha, độ sâu trung bình khoảng 6m; Búng Nhỏ có diện tích mặt nước 10ha và độ sâu trung bình khoảng 5m. Vào mùa lũ, nước dâng lấp đầy hồ, làm chìm ngập 2 hồ trong biển nước mênh mông, mặt hồ phủ kín sen, súng và các loài hoa dại. Điều lạ lùng chưa được khoa học giải thích, nhất là vào mùa nước nổi, “kệ” cho nước các sông khác ngầu đỏ phù sa cuồn cuộn đổ vào, hễ vào đến hồ là lập tức trong vắt.

Cá linh non bán tại các chợ quanh Búng.

Lạ lùng hơn, nước ở hồ cứ dâng lên rồi hạ xuống chứ không thấy chảy. Đường phân thủy trong, đục này được nhìn thấy rất rõ vào mùa nước nổi từ tháng 6-7 đến tháng 11, tại địa điểm cầu C3, nằm ở ấp Nhơn Hội. Đứng trên cầu mọi người có thể thấy rõ sự biến đổi diệu kỳ này ở 2 bên thành cầu. Người Chăm sống nhiều đời ở đây lý giải, hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này là do các loại tảo sống dưới đáy hồ, tập trung sống ở Búng Lớn. Điều này đã làm Búng Bình Thiên trở thành một trong những hồ nước ngọt tự nhiên rộng nhất miền Tây Nam bộ và một trong những hồ nước có hiện tượng thiên nhiên kỳ thú trên thế giới.

Sân khấu nổi

Đến Búng Bình Thiên, nhất là vào mùa nước nổi (bắt đầu từ tháng 7 đến đầu tháng 10 âm lịch), khi bông điên điển trổ vàng mặt nước, du khách sẽ có dịp du thuyền trên mặt hồ ngắm nhìn phong cảnh thiên nhiên hữu tình, nghe những bài ca vọng cổ đến xao lòng, đồng thời, du khách có dịp thưởng thức những món ăn dân dã Nam bộ như: chuột đồng nướng chao, cá lóc nướng trui, lẩu mắm cá đồng ăn kèm bông súng và bông điên điển, tép rong xào bông điên điển, cá linh non chiên bột, cá linh non kho với trái me non… Và đặc biệt là cá leo, một loại cá đen ở trong đồng, đến mùa nước nổi theo con nước lớn tràn ra Búng.

Cá leo dài trung bình khoảng 1m, nặng từ 10 đến gần 20kg, rất mạnh mẽ, có thể quẫy rách nhiều tay lưới. Cá leo thịt ngon thơm, có giá trị xuất khẩu cao, giá khoảng trên dưới 100.000 đồng/kg tùy tháng. Nhưng đảm bảo có bao nhiêu được tiêu thụ bấy nhiêu. Cá này nấu chua với bông súng và điên điển, ngồi giữa Búng lồng lộng gió trời và nhâm nhi với vài ly rượu đế rất ngon.

Tháng 9 hàng năm, huyện An Phú tổ chức các hoạt động kỷ niệm ngày thành lập huyện, đồng thời cũng là lễ hội Búng Bình Thiên. Ban ngày, du khách được tham dự một số hoạt động văn hóa, thể thao như: đua thuyền, bơi lội,... cùng những trò chơi dân gian “mùa nước nổi” như: chống xuồng đua, nơm cá, bắt ếch... Ban đêm, du khách được thưởng thức văn nghệ: một sân khấu nổi hoành tráng đầy chất dân gian được dựng ngay trên mặt hồ Búng. Sân khấu ở đây không có đèn hoa rực rỡ, không những tấm màn the làm nền và giới hạn không gian chỉ là một khoảng đồng nước trống quang, rộng rãi, xung quanh là những hàng cây điên điển trổ đầy bông vàng, thấp thoáng trên mặt nước có những đám lục bình trôi...

Các ca sĩ dân gian di chuyển trên những chiếc xuồng ba lá, hát những bài ca ca ngợi quê hương, tình đất, tình người. Đến với Búng Bình Thiên, du khách còn có dịp tham quan làng của người Chăm, sống quanh Búng, mưu sinh bằng nghề cá và dệt truyền thống.

Trong số 4 dân tộc sinh sống quanh Búng Bình Thiên (Kinh, Hoa, Chăm, Khmer), cộng đồng người Chăm có nhiều nét riêng và độc đáo nhất, bởi họ vẫn giữ được nếp sống văn hóa của riêng mình. Nơi đây, du khách được thấy những ngôi nhà sàn nằm san sát nhau và một thánh đường Mas Jid Khoi Ri Yah rộng lớn, du khách dễ dàng bắt gặp hình ảnh những cụ già đi lễ, những cô gái Chăm xinh đẹp trong trang phục truyền thống, trẻ thơ vui đùa trên đường làng...

Nếu có tâm hồn ăn uống, du khách khó có thể bỏ qua dịp thưởng thức những món ăn mộc mạc, siêu rẻ nhưng rất ngon, như bún nước lèo cá lóc, bánh khọt, bánh xèo nhân bông điên điển... Chúng tôi đến ngay thời điểm làng Chăm ấp Nhơn Hội đang chuẩn bị lễ hội văn hóa mùa nước nổi, sẽ được tổ chức vào ngày 2-9 sắp đến. Các chàng trai, cô gái Kinh - Chăm đang tất bật tập dượt các tiết mục văn nghệ trên hồ nước quanh năm rộng 200ha, bình yên hoang sơ.

Người Chăm không say

Lão làng Ab Do Loh, năm nay 56 tuổi, “sống cha sanh mẹ đẻ” ở Búng, cho chúng tôi biết, làng Chăm đã hình thành hơn 100 năm với hàng trăm nhà sàn san sát nhau quanh một thánh đường, khách đến đây dễ gặp những hình ảnh êm đềm: những cụ già đi lễ, những cô gái Chăm trong trang phục truyền thống, đầu trùm kín khăn đi trên đường làng, trẻ thơ đùa nghịch dưới bóng nhà sàn…

Nếu “chịu chơi”, du khách nên xin ngủ đêm ở nhà người Chăm nào đó để tìm hiểu cách sống của người Chăm theo đạo Hồi thì chuyến đi càng thú vị. Càng tuyệt vời hơn nếu được gia chủ đãi bạn món cà ri và món “tung lò mò” (lạp xưởng bò) truyền thống. Cao hứng già Loh liền đọc cho chúng tôi ghi bài thơ, tương truyền là của Nguyễn Ánh khi bôn tẩu tránh sự truy đuổi gắt gao của quân Tây Sơn. Bài thơ ca ngợi Búng Bình Thiên: Búng Bình Thiên là báu của trời/Công trình lừng lẫy khắp nơi nơi/Bốn mùa nước lắng trong như lọc/Tắc, trúc quanh co ngoài bãi lớn/Hòn Xà lặn hụp giữa dòng khơi/Tre xanh dờn dợn kề bên bãi/Rồng núp nguồn sâu vẫn đợi thời.

“Già” Loh cũng cho biết, người Chăm ở đây không bao giờ uống rượu, nếu có “chàng” nào muốn tìm “cảm giác mạnh” thì len lén ra chợ Khánh An tìm cái “xó” nào đó lén uống. Uống xong cũng phải đợi đến khuya mới mò về nhà, lén mở cửa và im như thóc lên giường rồi ngủ. Bất cứ có lời nói hay động tịnh gì để cho người thân hay làng xóm biết mình đã uống rượu thì ngày mai sẽ bị ngay những hình phạt khắc nghiệt nhất.

Dọc làng Chăm có gần chục quán “cóc sàn” (quán như nhà sàn người Chăm thu nhỏ) khá ngộ. Chủ quán là những nông dân, mùa lúa đi làm đồng, mùa nước nổi dọn ra bán. Vì vậy, món ăn quá mộc mạc và “siêu” rẻ nhưng rất ngon. Quán bún nước lèo cá lóc bán buổi sáng ở xóm Chăm.

Quán bánh khọt của bà Hai Quẹo, một đĩa 6 cái có kèm rau sống; bánh xèo “nhụy” bông điên điển của cô Bảy; tô bún nước lèo của chị Năm ăn với rau muống ruộng giòn ngọt hái ở ruộng của người Khmer bên kia sông Bình Di…. Điều thú vị khi đến Búng Bình Thiên xem như bạn đã đứng trên “đầu con lũ”.

Nếu khám phá “Hồ nước trời” và làng Chăm mà vẫn còn thời gian những ngày nghỉ cuối tuần, bạn có thể tham quan giồng Cây Da có cây da to 18 người ôm ở ấp 1, xã Vĩnh Khánh cách Búng Bình Thiên khoảng 7km; lang thang thị trấn biên giới Long Bình cách giồng Cây Da vài cây số.

Theo SGGP

more »

http://youtu.be/apg9oCvMqBw more »

Tối 30/8, tại khu vực Búng Bình Thiên, xã Nhơn Hội, huyện An Phú, lãnh đạo và các ban ngành trong tỉnh An Giang cùng đông đảo người dân địa phương đã tham gia “Liên hoan Văn hóa mùa nước nổi Búng Bình Thiên lần thứ VII năm 2012”, đón chào mùa làm ăn mới - “mùa nước nổi”.

Buổi khai mạc đã quy tụ trên 200 diễn viên tái tạo, phục hiện chương trình Lúa - Nước chủ đề “Về miền sông nước.”

Đây là đặc thù của địa phương vùng biên giới đầu nguồn có 6 tháng mùa lũ, người dân sinh sống chủ yếu bằng canh tác lúa trong mùa khô và khai thác, đánh bắt thủy sản trong mùa lũ.

Trong khuôn khổ liên hoan lần này sẽ diễn ra nhiều hoạt động sôi nổi cho nhân dân cùng tham gia như lễ thả cá bản địa quý hiếm vào khu vực Búng Bình Thiên; trò chơi dân gian đua xuồng dầm; bắt lươn trong chum; bắt chuột, bắt cua trên đồng...

Nét mới trong liên hoan lần này là hội thi đờn ca tài tử trên sông; hội thi lồng đèn; biểu diễn 14 thuyền hoa và thả trên 3.600 đèn hoa đăng trên mặt nước khu vực Bùng Bình Thiên, tạo không khí sôi động cho đêm khai mạc.

Ông Nguyễn Văn Khên - Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện An Phú cho biết đây là liên hoan văn hóa đặc biệt được tỉnh kết hợp với huyện duy trì tổ chức tại khu vực Búng Bình Thiên trong 7 năm qua.

Liên hoan với các trò chơi dân gian mang đậm nét văn hóa bản địa vùng sông nước Đồng bằng sông Cửu Long và đặc biệt là vùng sông nước biên giới An Giang.

Ngoài ra, liên hoan còn tạo điều kiện cho nhân dân các dân tộc cùng sinh sống giao lưu, vui chơi giải trí, trao đổi kinh nghiệm trong mùa làm ăn mới “Mùa nước nổi” - mùa sinh lợi hiệu quả.

Qua đó, tỉnh cũng kêu gọi đầu tư du lịch vào khu vực Búng Bình Thiên; giữ gìn bảo vệ, tái tạo, khai thác nguồn lợi thủy sản phong phú được thiên nhiên ban tặng một cách hợp lý, không hủy diệt./.

more »

(Dân trí) - Con cá tra “khủng” sa lưới lần này nặng đến 86kg, phải đến 6 người khiêng mới đưa con cá lên xe ba gác về ao nuôi của ông Huỳnh Thanh Hồng (ở xã An Khánh). Hiện sức khỏe con cá tra “khủng” này trong tình trạng tốt.

Khoảng 9 giờ sáng 21-7, trên tuyến sông Hậu, đoạn khu vực Vịnh Cây Kìm, xã Khánh An ( huyện An Phú, An Giang) một người dân đã bắt được con cá tra nặng 86kg. Theo nhiều người dân chứng kiến cho biết, con cá tra “khủng” này rất có thể là giống cá tra dầu quý hiếm mà trước đây một người dân cũng bắt được ở khu vực này khoảng nửa tháng nay.

Mặc dù chưa biết con cá tra khủng này thuộc loài nào, nhưng ông Huỳnh Thanh Hồng  - xã An Khánh đã mua lại với giá 180.000/kg. Theo ông Hồng, sau khi mua lại, ông đưa con cá về ao nuôi và hiện sức khỏe con cá rất tốt.

Nhiều người dân chứng kiến cho biết con cá tra khủng này rất có thể là giống cá tra dầu quý hiếm (ảnh: TC)

Trao đổi với PV Dân trí, ông Trần Anh Dũng - Chi cục Trưởng Chi cục Thủy sản An Giang - cho biết: “Ngay sau nhận được tin báo của người dân, Chi cục đã cử cán bộ xuống xác minh con cá tra khủng này phải là giống cá tra dầu như người dân nói hay không. Nếu đúng, Chi cục sẽ kết hợp với các cơ quan chức năng khác để có kế hoạch nuôi dưỡng tốt, tránh tình trạng đáng tiếc như lần rồi”.

Trong vòng 2 tuần trở lại đây, ngư dân huyện đầu nguồn huyện An Phú đã dùng lưới đánh bắt được 2 con cá tra dầu “khủng”. Theo nhiều bà con sống khu vực Vịnh Cây Kìm cho biết, đoạn sông Hậu khu vực này có nhiều voi, vịnh sâu khoảng 20m trở lên, nên trước khi mùa lũ về cá lớn hay xuất hiện.

Nguyễn Hành

Báo Dân Trí

Lại bắt được cá tra dầu khổng lồ

21/07/2012 16:55

(TNO) Sáng nay 21.7, một người dân đã bắt được con cá tra dầu nặng 86 kg trên sông Hậu, đoạn vịnh Cây Kìm, xã Khánh An, H.An Phú (An Giang).

Sau đó, con cá tra này được ông Huỳnh Thanh Hồng, Trưởng công an xã Quốc Thái, H.An Phú mua với giá 15.850.000 đồng (180.000 đồng/kg).

Sau khi mua được con cá hiếm, ông Hồng phải huy động đến 6 người mới có thể vận chuyển cá từ sông lên ao nhà.

Hiện tai, sức khỏe của con cá tra dầu đang trong tình trạng tốt.

Ông Hồng cũng cho biết đã báo vụ việc tới Chi cục Thủy sản An Giang, để có biện pháp nuôi dưỡng, bảo tồn loài cá quý này.

Cá tra dầu khổng lồ vừa bắt được

Như vậy, chỉ trong vòng 2 tuần, trên khúc sông Hậu dài chưa quá 2 km, đoạn từ bến đò Cây Me đến vịnh Cây Kìm, ngư dân đã dùng lưới nèm (lưới chụp) đánh bắt được 2 con cá tra dầu “khủng”.

Bà con sống tại khu vực cho biết, đoạn sông này có nhiều doi, vịnh sâu nên cá lớn ở nhiều.

Con cá tra dầu bắt được lần trước nặng 71 kg đã được một du khách mua lại với giá 280.000 đồng/kg.

Tin, ảnh: Tiến Trình - Bình Sơn

Báo Thanh Niên

Thêm cá tra dầu “khủng” sa lưới

Thứ Bảy, 21/07/2012 19:47

(NLĐO) - Sáng ngày 21-7, tại sông Hậu thuộc xã Khánh An, huyện An Phú (An Giang), ngư dân dùng lưới chụp bắt được cá tra dầu có trọng lượng 86 kg và được một người dân ở xã lận cận mua lại với giá gần 16 triệu đồng.

Người đang sở hữu cá “khủng” này là anh Huỳnh Thanh Hồng (ngụ xã Khánh An) cho biết hiện con cá đang được nuôi dưới ao sau nhà và tình trạng sức khỏe rất tốt.

Ngay sau đó, có một du khách hỏi mua lại với giá 280.000 đồng/kg nhưng anh Hồng không chịu bán.

Cá tra dầu nặng 86 kg đang chuẩn bị được về Chi cục Thủy sản để bảo tồn đặc biệt

Sau khi nhận được tin báo từ anh Hồng, Chi cục Thuỷ sản An Giang đã đến gặp anh để trao đổi về việc kiểm tra sức khỏe con cá và sau đó dùng ghe đục chở nó về khu vực bảo tồn “đặc biệt”.

Như Người Lao Động đưa tin, trước đó (5-7), cũng tại khu vực này, ngư dân đã bắt được cá tra dầu “khủng” nặng hơn 71 kg. Tuy nhiên, sau đó con cá này đã chết do bị nhiều vết thương, mất nhớt trong quá trình di chuyển.

Theo người dân địa phương, nhờ đoạn sông này có nhiều vịnh sâu trung bình khoảng 20 m nên rất lí tưởng để nhiều loại cá to tìm đến sinh sống và trú ẩn.

Tin-ảnh: T. Nốt

Báo Người Lao Động

 

An Giang: Con cá tra “khủng” do ngư dân đánh bắt được chăm sóc đặc biệt tại trại giống

Cập nhật ngày: 22/07/2012 08:15:02

Như báo An Giang đưa tin, khoảng 9 giờ sáng nay 21-7, trên  tuyến sông Hậu, đoạn khu vực Vịnh Cây Kìm, xã Khánh An, huyện An Phú, một con cá tra dầu nặng 86kg đã dính lưới ngư dân.

 
Con cá tra dầu “khổng lồ” ngoi đầu khỏi mặt nước.

Sau khi nhận tin báo của ông Huỳnh Thanh Hồng, Trưởng Công an xã Quốc Thái, người đã mua lại con cá tra dầu của ngư dân, Thanh tra Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và Chi cục Thủy sản tỉnh đã tiếp nhận và vận chuyển con cá “khủng” về chăm sóc đặc biệt tại trại giống Bình Thạnh 3, xã Phú Hiệp (Phú Tân) vào 16 giờ cùng ngày.

 

Đưa cá “khủng” lên bờ.

Theo ghi nhận của phóng viên báo An Giang, con cá tra dầu nặng khoảng 86kg, có bề hoành gần 1m, dài 1,7m. 

 

Đông đảo người dân đến chiêm ngưỡng con cá lạ

Di chuyển cá tra dầu đến ghe của đoàn công tác liên ngành, để về chăm sóc đặc biệt tại trại giống Bình Thạnh 3, xã Phú Hiệp.

Để đảm bảo sức khoẻ cho con cá “khủng”, được xếp vào hạng mục quý hiếm và đang có nguy cơ tuyệt chủng cao, đoàn công tác liên ngành tỉnh  An Giang đã cho ghe có tải trọng lớn và cử hẳn một bộ phận chuyên trách theo dõi tình hình sức khoẻ của con cá trên suốt đoạn đường đưa về chăm sóc đặc biệt tại trại giống Bình Thạnh 3, xã Phú Hiệp…

THÀNH CHINH

Báo An Giang

 

Cá tra dầu “khủng” đã chết

Thứ Ba, 24/07/2012 18:09

(NLĐO) - Chiều ngày 24-7, ông Trần Anh Dũng, Chi cục trưởng Thủy sản tỉnh An Giang xác nhận cá tra dầu “khủng” nặng 86 kg đã chết sau khi được “hộ tống” về trại giống để chăm sóc đặc biệt.

Như Người Lao Động đưa tin, trước đó (21-7), tại sông Hậu thuộc xã Khánh An, huyện An Phú (An Giang), ngư dân dùng lưới chụp bắt được con cá tra dầu này và anh Huỳnh Thanh Hồng (ngụ xã Khánh An, huyện An Phú) mua lại với giá gần 16 triệu đồng.

Sau đó, anh Hồng đã chủ động báo với Chi cục Thủy sản và Thanh tra Sở NN-PTNT An Giang đến tiếp nhận và vận chuyển con cá “khủng” bằng ghe đục về chăm sóc đặc biệt tại trại giống Bình Thạnh 3, xã Phú Hiệp (huyện Phú Tân) vào 16 giờ 30 phút cùng ngày.

Tuy nhiên, con cá đã chết ngay trong đêm được đưa về trại giống này.

Cá tra dầu nặng 86 kg này đã chết sau khi được đưa về trại giống để chăm sóc đặc biệt

Sau khi nghe cá chết, anh Hồng xót xa nói: “Tôi đã thanh toán sòng phẳng tiền mua cá cho người ta rồi. Cứ ngỡ mấy anh ở Chi cục Thủy sản có tay nghề cao nên tôi mới đồng ý kí biên bản giao nộp con cá để nó được đem về nơi chăm sóc đặc biệt”.

Cũng theo anh Hồng, trước khi đưa cá về trại giống thì sức khỏe của nó rất tốt. Thậm chí, bản thân anh phải xuất tiền thuê ghe đục rồi cùng với một vài anh em “hộ tống” cá về nơi ở mới. Thế  nhưng, anh rất buồn khi chứng kiến cảnh vài phụ nữ thoa thuốc một cách sơ sài lên mình cá rồi thả nó xuống ao chứ không thấy dấu hiệu gì gọi là đặc biệt.

Trao đổi với chúng tôi qua điện thoại, ông Trần Anh Dũng cho biết con cá tra dầu này đã được giao cho Trung tâm giống quản lí và theo dõi tình trạng sức khỏe. Tuy nhiên, có thể cá chết do sây sát trong quá trình bị ngư dân vây bắt trước đó.

Tin-ảnh: Th. Nốt
Báo NLD

more »

Nhắc đến búng Bình Thiên - hồ nước ngọt lớn nhất của Tây Nam Bộ nằm giữa 3 xã biên giới Khánh Bình, Khánh An và Nhơn Hội của huyện An Phú, tỉnh An Giang, người ta thường nói đến sự kỳ lạ của việc tồn tại một hồ nước trong xanh thông với sông Bình Di đậm màu phù sa, nhưng dường như không có cơ chế thu và chia nước với nhánh sông Cửu Long này. Màu sắc ảo huyền của búng Bình Thiên còn được gắn với cộng đồng người Chăm theo đạo Hồi không kém phần bí ẩn sinh sống ở mảnh đất ven bờ hai con sông Tiền Giang và Hậu Giang chảy vào đất Việt.

Kỳ ảo búng Bình Thiên

 

Phụ nữ Chăm An Phú.

Huyện An Phú của An Giang có 5 xã tập trung chủ yếu đồng bào Chăm cư ngụ gồm: Quốc Thái, Nhơn Hội, Khánh Bình, Đa Phước và Vĩnh Trường. Những xóm Chăm đậm màu huyền bí này nằm rải rác xung quanh búng Bình Thiên. Vào mùa khô, búng rộng gần 300ha, còn mùa nước nổi thì nước dâng làm mặt hồ rộng thêm hơn 200ha nữa. Nước ở đây sâu trung bình khoảng 4m. Vào thời điểm nào trong năm, búng Bình Thiên cũng trong xanh ngằn ngặt với khung cảnh thanh bình yên ả. Mùa nước nổi, sông Tiền và sông Hậu đục ngầu phù sa. Miệng búng thông với nhánh sông Bình Di ở cửa trên và cửa dưới nước ngầu đỏ, nhưng dòng nước chỉ cần chạm đến cái miệng hồ kỳ lạ này thì lại trở nên xanh biếc và trong lành. 

Lật lại lịch sử từ khi huyền tích búng Bình Thiên được truyền khẩu cho đến ngày nay, nước trong hồ chỉ dâng lên và hạ xuống chứ không thu và chia nước lưu thông theo con nước lớn ròng của các nhánh sông Cửu Long. Nhiều nhà khoa học đã nghiên cứu và cho đến bây giờ cũng chỉ có một cách lý giải thuyết phục nhất rằng điều kỳ lạ này là do địa hình đặc biệt của búng Bình Thiên. Búng nước rất lớn, nhưng miệng búng nhỏ, chỉ vừa vặn cho một chiếc cầu bê tông bắc ngang len lỏi ở giữa các khu dân cư san sát quanh búng. Thứ nữa, có thể trong hồ tồn tại một loại tảo có khả năng tự làm sạch nước. Thảm thực vật đặc biệt lơ lửng trong hồ này có tác dụng như một túi lọc tất cả cặn phù sa khiến màu nước luôn trong xanh và mặt nước yên ả thanh bình, chứ hồ nước tự nhiên này không hề nhuốm màu bí hiểm như quan điểm dân gian.

Tương truyền búng Bình Thiên được hình thành do một tướng quân Tây Sơn khi lưu quân tại đây, lúc mà khu vực biên viễn này vẫn còn khô cằn hoang vu đã làm lễ tế trời đất ban cho nguồn nước. Chỗ ông cắm thanh kiếm thiêng xuống trào dâng dòng nước ngọt hình thành búng nước, vì thế nó cũng gắn với cái tên ý nghĩa là Bình Thiên. Tách khỏi những quan niệm hư ảo mang tính huyền thoại, người dân trong vùng thường gọi là hồ Nước Trời vì vẻ bình yên lạ thường, dòng nước trong xanh quanh năm lộng bóng mây trời của búng nước.

Sắc áo Chăm ở búng Bình Thiên

 

Khung cảnh bình yên trên búng Bình Thiên. Ảnh: PV

Trung tuần tháng 7 - 2012 là thời điểm bắt đầu tháng ăn chay Ramadam của người Chăm theo đạo Hồi ở An Phú. Thời điểm của tháng ăn chay mỗi năm mỗi khác vì chu kỳ này được chính những người Chăm ở đây chọn theo mùa trăng với cách tính toán của riêng họ. 

"Tháng nhịn ăn" của họ bắt đầu từ ngày trăng non của tháng 7 và kết thúc đúng một tháng sau đó và thường ứng vào tháng 9 âm lịch theo lịch Ả Rập. Nếu ngày kết thúc tháng ăn chay mà không có trăng lên, thì tháng ăn chay kéo dài thêm một ngày.

Người Chăm theo đạo Hồi từ 15 tuổi trở lên đều thực thi nghiêm túc tháng ăn chay Ramadam, bởi đây là nghi lễ quan trọng nhất thể hiện sự sùng đạo của họ. Hơn nữa, kết thúc tháng ăn chay cũng là lúc ngày lễ lớn nhất trong năm của người Chăm được tổ chức: Tết Roya Phik Trok cùng với việc mở tiệc ca hát và ăn mừng.

Trong tháng Ramadam, người Chăm theo đạo Hồi không ăn, không uống, không làm việc nặng nhọc, thậm chí là vợ chồng không gần gũi nhau, tránh xô xát cãi vã và đặc biệt là không hút thuốc lá, uống rượu. Bắt đầu từ khi mặt trời lên mỗi ngày cho đến khi mặt trời lặn, họ không ăn uống và chỉ đến thánh đường hành lễ. Và mặc dù không ăn uống vào ban ngày, nhưng có một tín điều bắt buộc trong 30 ngày Ramadam là người theo đạo Hồi phải làm từ thiện bằng cách chia sớt cho những người nghèo. Họ cho rằng việc nhịn ăn uống là giúp chính mình tiết chế và tăng thêm nghị lực trước cám dỗ vật chất, đồng thời đó là hành động cảm thông với những người còn nghèo đói, không đủ ăn còn rất nhiều trên thế gian này.

Chưa hết ngạc nhiên vì những huyền tích bí hiểm của búng Bình Thiên, tôi lại có dịp ngồi lại chuyện trò với những lão làng của cộng đồng người Chăm sinh sống quanh hồ nước lớn này. Trên mép nước phủ đầy lục bình tươi non mơn mởn, chúng tôi uống trà và thưởng ngoạn vẻ yên lành của vùng nước Bình Thiên. Trên mặt hồ trải rộng lăn tăn sóng, những chiếc thuyền câu nhỏ nhoi điểm xuyết trong ánh nắng nhẹ như tơ trời không một tiếng động. Một góc hồ, bông điên điển nở vàng rực nhắc tới mùa lẩu cá linh non sắp bắt đầu.

Mùa lũ đang tới. Nơi này đón lũ đầu tiên vào đồng bằng sông Cửu Long. Khi nước các nhánh sông Tiền, sông Hậu dâng lênh láng ở Đồng Tháp Mười, thì ở búng Bình Thiên, đất trời và mặt nước vẫn thản nhiên với nắng nhẹ, cỏ cây xanh tươi rợp bóng quanh búng. Chỉ có bông điên điển là tới mùa nở rộ, nhuộm vàng bên trên những thảm lục bình. Đồng bào Chăm theo đạo Hồi ở đây tránh ăn thịt heo, nhưng họ có món thịt bò nấu cari cực ngon. Ông Du Số, một lão làng ở ấp Bình Ri, An Phú kiên nhẫn ngồi giảng giải cho tôi nghe về ý nghĩa tháng ăn chay Ramadam. Ông bảo, vào tháng này, nam nữ không ngồi chung chiếu, chứ đừng nói là ngủ chung.

Người Chăm theo đạo Hồi đặc biệt không mắc tật uống rượu bê tha, đá gà, hay đánh bạc, gây lộn, không tham gia buôn lậu qua biên giới. Thôn ấp nơi này thanh bình, an ninh ổn định. Bên búng Bình Thiên tuyệt nhiên không bao giờ gặp cảnh ồn ào, xô bồ, tranh mua tranh bán, xích mích. Bước vào tháng Ramadam, khung cảnh càng lặng lẽ hơn bao giờ hết. Du Số cười: Những thanh niên trai tráng trong ấp vào ban ngày còn lả đi vì đói. Có người chỉ quanh quẩn ở thánh đường, cầu nguyện và rồi lại cầu nguyện và đọc kinh. Chỉ có một niềm tin tuyệt đối, hướng thiện mới có thể giúp họ vượt qua tháng Ramadam thanh thản và nhẹ nhàng.

Ông Drerfgfu Số hiện là Phó Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc của xã Khánh Bình, đồng thời là chức sắc trong Ban giáo cả của thánh đường lớn nhất nhì huyện An Phú. Ông nói rằng hiện nay, việc hành hương tới thánh địa Méc-ca không còn là một áp lực đối với đồng bào Chăm theo đạo Hồi ở đây nữa. Ai có tiền thì có thể đi. Cộng đồng người Chăm liên kết lại, hỗ trợ lẫn nhau để đi tới thánh địa theo sở nguyện. Nhưng nếu không thể đi thì cũng không sao. Ngay cả trong tháng Ramadam, nếu người nào phải lao động nặng nhọc, chật vật để mưu sinh thì ban ngày cũng không cần nhịn ăn. Người nào đuối sức thì cũng phải xả, không cần nhịn nữa. Việc sùng đạo không nhất thiết phải cứng nhắc và tự đày ải, hành xác, miễn sao sau tháng Ramadam, ai nấy đều hanh thông, cởi mở và có năng lượng tinh thần mới cho một năm an lành.

Huyện An Phú hiện đã quy hoạch, đầu tư xây dựng búng Bình Thiên thành một khu du lịch nghỉ dưỡng và giải trí với diện tích khoảng 139ha. Màu sắc huyền bí và cộng đồng người Chăm ở búng Bình Thiên là yếu tố không thể bỏ qua hấp dẫn khách du lịch tới nơi này. Tha thẩn bên các xóm Chăm thanh bình, tôi được những bà mẹ Chăm hướng dẫn cách quàng khăn Mat'ra - trang phục đặc biệt của phụ nữ Hồi giáo. Những cô gái Chăm hiền lành với đôi mắt to tròn duyên dáng với áo váy dài và khăn thêu. Thánh đường Mas Jid Khoy Ri Yah với mái vòm hình củ tỏi sát bên búng Bình Thiên mỗi ngày đều nhộp nhịp con chiên lui tới cầu nguyện. Đây là nơi diễn ra Lễ hội Royal Phik trok sau tháng chay Ramadam.

Và rất có thể, tôi may mắn khi được sống một ngày bên búng Bình Thiên, dạo chơi trên các thôn xóm thanh bình, vui đùa với những đứa trẻ lặn ngụp trong làn nước trong xanh của búng Bình Thiên, nhập vào nhóm những cô gái Chăm giỏi thêu thùa tụ họp bên dưới những ngôi nhà sàn có cửa sổ rèm đăng ten màu hồng hay là hầu chuyện các bậc cao niên trong làng về những thay đổi của búng nước thiêng. Có thể trong lúc cao hứng, họ sẽ cất tiếng hát một bản tình ca của người Chăm. Và em, cô gái tôi mới quen có cái tên rất đẹp là Kha Lan không ngần ngại hát cho tôi nghe bài hát phỏng theo giai điệu dân ca Chăm: Hãy nói với dòng sông, em đã yêu Karim và hãy nói với muôn người, em đã yêu Karim...

 

Trương Thúy Hằng more »

Mời các bạn xem.

http://youtu.be/ZzGoAl0r0JE more »

Một ngư dân ở An Giang đã dùng chài bủa vây được một con cá tra “cực khủng”, nặng gần 72kg. Đây là loài cá tra được liệt kê vào trong danh sách đỏ Việt Nam đang có nguy cơ tuyệt chủng.

Ngày 8/7, tin từ Công an xã Quốc Thái (huyện An Phú, tỉnh An Giang) cho biết, một ngư dân ở xã này đã bủa vây bắt được con cá tra dầu nặng gần 72kg.

Con cá tra dầu “cực khủng” này được bắt lên từ bờ sông Hậu vào đêm ngày 6/7.

Chính quyền nơi đây đã báo cho Chi cục Thủy sản tỉnh An Giang đến kiểm tra và tiếp nhận.

Cá tra dầu được đánh bắt trên dòng sông Hậu, tại An Giang. Ảnh Internet

Con cá tra dầu nặng gần 72kg được chăm sóc và cho thở bằng bình ôxy của gia đình ông Trần Văn Hiền, trú tại ấp Đồng Ki, xã Quốc Thái (huyện An Phú). 

Dự kiến, con cá tra dầu sẽ được thả về với dòng sông Hậu trong vài ngày tới.

Các nhà khoa học cho biết, cá tra dầu có tên khoa học là Pangasianodon gigas có nguy cơ tiệt chủng trong tự nhiên rất cao.

Cá được sống trong môi trường tự nhiên của các lưu vực sông Mê Kông, thuộc các nước Viêt Nam, Lào, Thái Lan và Campuchia. Do loài cá tra này thường bị đánh bắt nhiều nên ngày càng cạn kiệt trong tự nhiên và số lượng hiện nay không còn nhiều như trước.

Hiện các nước Lào, Thái Lan, Campuphia đã có lệnh cấm săn bắt và bảo tồn loài cá quý hiếm này.

Công an xã Quốc Thái cho biết thêm, hiện con cá sống khỏe mạnh và đang chờ được thả về sông Hậu. 

Quốc Huy - VNN

more »